srednji vijek

Srednji vijek

Odnos Slavena prema starosjediocima

Slaveni koji su se naselili u Isto─Źne Alpe i na Balkan su tamo, naravno, zatekli stanovni┼ítvo koje je tu ┼żivjelo od ranije. Alpski Slaveni su naselili zemlje koje su uglavnom bile naseljene romanizovanim Keltima i Ilirima. Ovi ljudi su jo┼í od ranije bili pod tu─Ĺinskom ÔÇô germanskom vla┼í─çu, a odnos Germana prema njima nije bio zadovoljavaju─çi.

Me─Ĺutim, stvari su za njih postale jo┼í gore kada su do┼íli Slaveni, koji su prema njima daleko okrutnije postupali. S obzirom da su Slaveni po─Źeli praktikovati i ropstvo tokom osvajanja Balkana i Isto─Źnih Alpa, nije isklju─Źeno da su zate─Źeni stanovnici Isto─Źnih Alpa postali robovi Slavenima. Romanizovani Kelti i Iliri su zato bje┼żali preko granice na teritoriju koju su Germani kontrolisali jer su Germani prema njima bili manje okrutni, ali i zato ┼íto su sa Germanima od ranije imali kakve-takve odnose, pa su se lak┼íe mogli sporazumiti sa njima, nego sa novim krvolo─Źnim osvaja─Źima.

Na Balkanu su Slaveni zatekli mnogo vi┼íe lokalnog stanovni┼ítva, ali i raznovrsnije etni─Źke grupe. U isto─Źnim dijelovima Balkana, uz Crno more, uglavnom su ┼żivjeli romanizovani Tra─Źani, Ilirotra─Źani i Grci. Slaveni su ih porobili, dio protjerali, dio uni┼ítili, a sa preostalim dijelom se vremenom stopili. Pored Slavena, uz obale Crnog mora su se naselili i Bugari. Mije┼íanje svih ovih etni─Źkih zajednica dovelo je do izrastanja novog naroda koji je bio tra─Źko-slavenskog-bugarskog porijekla, a zadr┼żao je staro ime Bugari. Pri tome treba razumjeti da ti Bugari, koji su nastali mije┼íanjem sa Slavenima i romanizovanim Ilirotra─Źanima nisu isti oni (Proto)Bugari koji su postojali ranije i koji su sa Slavenima vodili napade na Bizant.

U zapadnim i sredi┼ínjim dijelovima ostrva, te djelomi─Źno prema jugu, Slaveni su zatekli brojno romanizovani ilirsko stanovni┼ítvo. Nije sigurno da li su zatekli i one Ilire koji se jo┼í nisu bili romanizovali. Prema ilirskom stanovni┼ítvu Slaveni tako─Ĺer nisu imali previ┼íe obzira.

Veliki dio autohtonog stanovni┼ítva je uni┼íten, dio je protjeran, jedan dio se uspio sa─Źuvati i vjerovatno se vremenom asimilirao sa ve─çinskim Slavenima. Slaveni su u svom naletu protjerivali Ilire sa ravni─Źarskih predjela u planine, tako da se u planinama najvi┼íe sa─Źuvalo autohtonog stanovni┼ítva. Pored toga, masovnih uni┼ítavanja su se sa─Źuvala i ostrva i pojedini priobalni dijelovi, pa se i tu dosta autohtonog stanovni┼ítva odr┼żalo.

U unutra┼ínjosti poluostrva zate─Źene su jo┼í i etni─Źke zajednice pod imenima Arbanasi i Aromuni. Vjerovatno pod pritiskom slavenskih talasa naseljavanja, Arbanasi su iz Dardanije (oko dana┼ínjeg Sand┼żaka, Kosova i ju┼żne Srbije) krenuli ju┼żno i prema jonskim i jadranskim obalama, te se naselili u dijelovima dana┼ínje Albanije. Taj Arbanum kojeg su stvorili nije bio ─Źisto arbana┼íki, jer su dijelove dana┼ínje Albanije naselili i Slaveni u manjoj mjeri.

Na krajnjem jugu poluostrva Slaveni su susreli autohtono gr─Źko stanovni┼ítvo. Iako su pojedina slavenska plemena naselila Makedoniju i Gr─Źku, ipak se na krajnjem jugu Slaveni nisu izdvojili kao vode─ça snaga. Vjerovatno je njihova malobrojnost u odnosu na ve─çinsko gr─Źko stanovni┼ítvo dovela do kontraasimilacije.

Naime, na cijelom Balkanu Slaveni su bili ti koji su asimilirali zate─Źeno stanovni┼ítvo, tako da je slavenski kulturni, etni─Źki, jezi─Źki element preovladao. Me─Ĺutim, u gr─Źkim oblastima Slaveni nisu bili u stanju da isto to postignu, pa su vremenom Grci asimilirali Slavene. Sli─Źno se desilo i sa Arbanasima ÔÇô oni su se sa─Źuvali i pre┼żivjeli su slavensku asimilaciju, tako da su i do danas ostali posebna etni─Źka zajednica u vidu albanskog naroda.

Slaveni su od zate─Źenog stanovni┼ítva preuzimali pojedine kulturne i onomasti─Źke elemente, tako da se u slavenskim jezicima na┼ílo i pone┼íto iz jezika domorodaca. Me─Ĺutim, te┼íko je utvrditi iz kojeg jezika su preuzete pojedine neslavenske rije─Źe jer dana┼ínja nauka je vrlo malo odgonetnula stare ilirske ili tra─Źke jezike.

Pojedina plemena su svoja imena zadr┼żavala, kao ┼íto su Srbi, Hrvati, Glamo─Źani, Duljebi i drugi, koji su i mjestima na kojima su se naselili dali ime po sebi. Sa druge strane, postojala su i plemena koja su za sebe uzimala teritorijalna imena, odnosno nazivali su se po oblasti u kojoj su se naselili, pa smo tako dobili Zahumljane (Zahumlje, Hum), Travunjane (Travunija, Trebinje), Konavljane (Konavle), Dukljane (Duklja, rimska Dioclea), Neretljane (Neretvanska oblast), Strumljane (rijeka Struma) i druge, a oni Slaveni koji su se naselili u makedonskim oblastima su sebi uzeli ime po staroj bizantskoj provinciji Makedoniji ÔÇô prozvali su se Makedoncima. Makedonci (kao makedonski Slaveni) i do dan-danas se spore sa Grcima po tom pitanju.